Lance Armstrong, net voor zijn allereerste Tourwinst: 'Winnen is niet meer het belangrijkste in mijn leven'

Ziekte is de grootste vijand van een topsporter. Toen wielrenner Lance Armstrong op 2 oktober 1996 te horen kreeg dat hij teelbalkanker had, maakte hij een kruis over zijn carrière. Zijn enige streefdoel was nog een gewoon leven te kunnen lijden. Maar Armstrong vocht terug en dik achttien maanden na de diagnose stond hij weer aan de start van een wedstrijd. Inmiddels heeft hij zijn plaats bij de absolute top van het wielrennen opnieuw ingenomen. Een gesprek met een gedreven en geëngageerd man.

Tekst: Bart Van Moerkerke, uit Leven 3, juli 1999

Lance Armstrong is nog maar 27. In 1992 waagde de Texaan de sprong naar het professionele wielrennen. Een jaar later werd hij in Oslo wereldkampioen op de weg. Met onder meer verschillende ritzeges in de Ronde van Frankrijk ontpopte hij zich in geen tijd tot één van de beste renners van zijn generatie. In het najaar van 1996 kwam een abrupt einde aan het succesverhaal: Armstrong had teelbalkanker. Het nieuws sloeg in als een bom - zeker in het wereldje van de op en top verzorgde wielrenners. Het peloton verloor een smaakmaker.

Lance Armstrong: "Mijn eerste reflex was: het is gedaan met mijn carrière. Later, toen de ernst van de ziekte volledig tot me doordrong, besefte ik dat ik al heel gelukkig mocht zijn als ik weer een min of meer normaal leven zou kunnen leiden. De dokters gaven me vijftig procent kans om het te overleven. De diagnose was op zijn zachtst gezegd verontrustend: teelbalkanker met uitzaaiingen in buik, longen en hersenen."

Weer de oude

Armstrong onderging twee operaties, waarbij zijn rechterteelbal en een tumor in de hersenen werden verwijderd. Nadien volgden drie maanden chemotherapie en een intensieve medische begeleiding in Indianapolis. "Het eerste jaar was het moeilijkste. Maar toen ik dat had doorworsteld, was het ergste achter de rug. Ik had nog 10% kans om te hervallen. Ook nu is het nog altijd mogelijk dat de kanker opnieuw toeslaat. Maar mijn leven wordt er niet langer door beheerst. Het eerste jaar ging er geen dag voorbij zonder dat ik eraan dacht, sindsdien is de angst stilaan beginnen slijten. Ik ben niet langer alleen een kankerpatiënt, ik ben ook opnieuw renner geworden. Ik heb weer ambitie. De wil om te winnen is terug, al is die niet zo absoluut meer als vroeger. Ik kan me er veel makkelijker overheen zetten als het niet lukt. Winnen is niet meer het belangrijkste in mijn leven. Ik geniet gewoon van elke dag."

"Ik ben altijd blijven fietsen, ook tijdens dat lastige eerste jaar, puur voor het plezier. Toen de artsen het licht op groen zetten, heb ik beslist van fietsen opnieuw mijn beroep te maken. Na achttien maanden verscheen ik voor het eerst weer aan de start van een wedstrijd. Waarom? Omdat ik graag race, omdat het mijn job is. Maar ik deed het ook voor alle mensen met kanker. Iedereen denkt dat je na zo"n ziekte fysisch nooit meer de oude kan worden. Ik wil het tegendeel bewijzen door weer wedstrijden te winnen. Ik haal stilaan mijn vroegere niveau. Ik ben zelfs sterker geworden."

Ambassadeur

Lance Armstrong is zoals hij fietst: rechttoe rechtaan, altijd strijdend met open vizier. Hij is er de man niet naar om zich te verstoppen. Ook toen hij pas het slechte nieuws van de diagnose had gekregen, schuwde hij het contact met de media niet. "Ik had er absoluut geen bezwaar tegen te spreken over mijn situatie. Zo zit ik nu eenmaal in mekaar. Ik heb onmiddellijk publiek gemaakt wat er met me aan de hand was. Ik ben de strijd tegen de ziekte als het ware in het openbaar aangegaan." De Texaan dwong met die openheid respect af bij vriend en vijand, in het wielerpeloton en erbuiten. En wat meer is, teelbalkanker werd in één klap een topic in de sportverslaggeving en is dat nu nog steeds op momenten dat Armstrong zich in één of andere wedstrijd in de kijker heeft gefietst.

Dat informele ambassadeurschap kreeg er al vlug een officiële kant bij. In december 1996 richtte Armstrong de "Lance Armstrong Foundation" op. Het doel van de organisatie is strijd te voeren tegen elke vorm van urologische kanker en dat door bewustmaking, educatie en onderzoek. Lance Armstrong: "Ik heb het overleefd maar anderen hebben niet zoveel geluk. Er is behoefte aan meer onderzoek naar de oorzaken van de ziekte, de behandeling moet verbeterd worden en mensen moeten de signalen leren herkennen die op urologische kanker kunnen wijzen. Daar willen wij toe bijdragen door geld bijeen te brengen voor allerlei projecten en organisaties."

Ride for the Roses

"Het inzamelen van geld gebeurt in de eerste plaats via allerlei fietsmanifestaties. Het grootste evenement vindt elk jaar eind mei in mijn geboortestad Austin plaats en kreeg de naam "Ride for the Roses". Een heel weekend staat in het teken van de fiets en het inzamelen van geld. We hebben fietstrajecten uitgetekend van 100, 50 en 25 mijl, er is een "Kids Fun Ride" voor de kinderen, enzovoort. Iedereen kan deelnemen. Vanuit de wielerwereld kan dit evenement op heel wat steun rekenen. Eddy Merckx zakte al eens af naar Texas, en vorig jaar kwamen Miguel Indurain, Sean Kelly en Greg Lemond meefietsen."